Gokverslaving

Wat is een gokverslaving? 

Een gokverslaving, ook wel bekend als probleemgokken of dwangmatig gokken, wordt als een chronische (hersen)ziekte beschouwd. Het kan tot grote sociale en maatschappelijke problemen zorgen waarbij relaties ernstig beïnvloed worden en er forse financiële problemen ontstaan. Indien onbehandeld, zal een gokverslaving verergeren. De meeste mensen lukt het niet om te stoppen met gokken zonder hulp.

Een gokker gebruikt geen verslavend middel, geen chemische stof die door roken, drinken of snuiven in het lichaam terechtkomt, maar is verslaafd aan de handeling en het proces van het gokken, als ook het prettige of rustgevende gevoel dat daarbij vrijkomt. Een gokker heeft een onbedwingbare en dwangmatige behoefte om te gokken. Aan gokken is altijd een (geld)prijs verbonden, waardoor het mogelijk wordt om te winnen of te verliezen. Gokken blijft bij iemand met een gokverslaving niet bij een eenmalige inzet, maar gokkers kenmerken zich door het regelmatig vergokken van (te) veel geld of andere middelen. Door de grenzeloosheid is iemand met een gokverslaving ook geneigd geld of middelen in te zetten die op dat moment niet beschikbaar zijn, waardoor (financiële) problemen ontstaan. 

Verschillende vormen van gokken 

Er zijn verschillende vormen van gokspelen waarbij iemand een gokverslaving kan ontwikkelen. Iemand kan bijvoorbeeld gokken door naar casino’s te gaan en daar verschillende kansspelen te spelen, maar tegenwoordig is er vooral online een enorm aanbod aan diverse gokspellen, van sportwedstrijden tot online fruitautomaten.

Sinds de legalisering van het online gokken in Nederland in oktober 2021 is het online gokken nog laagdrempeliger beschikbaar geworden. Bij zowel fysiek als online gokken zijn er verschillende psychologische verleidingstechnieken die ervoor zorgen dat iemand moeite heeft om te stoppen met gokken. Denk aan speciale acties, bonussen, het weergeven van statistieken en (warme en koude) nummers en het gokken met credits in plaats van echt geld. Vaak ontstaan hierbij rituelen en vormen van magisch denken bij de gokker.

Hoe ontstaat een gokverslaving? 

Gokverslaving is wel degelijk een serieuze verslaving, het is namelijk ook een lichamelijke verslaving. Ons lichaam produceert in positieve situaties zelf stoffen (endorfinen), die een geluksgevoel produceren. Bij gokverslaafden heeft gokken invloed op dit (belonings)systeem en is het lijf erop ingesteld dat tijdens het gokken grote hoeveelheden endorfinen worden aangemaakt.

Het positieve gevoel dat de eerste paar keer vrijkomt is steeds lastiger om te evenaren, waardoor iemand steeds vaker wil gokken of steeds meer geld wil inzetten om hetzelfde gevoel te krijgen. Iemand krijgt door te gokken ook een bepaalde spanning. Adrenaline, ook wel epinephrine, zorgt voor deze spanning tijdens het spel en zorgt ervoor dat iemand zich goed voelt bij het winnen. Het lichaam kan deze spanning en (adrenaline)kick missen, waardoor iemand opnieuw wil gokken. 

Wat maakt gokken aantrekkelijk? 

Voor veel mensen lijkt gokken een onschuldige bezigheid, omdat het op het eerste gezicht veel positieve aspecten lijkt te hebben. Zo is gokken onder andere aantrekkelijk omdat mensen er geld mee winnen, er een spanning en sensatie door ervaren, negatieve gevoelens (tijdelijk) vergeten, tijdbesteding hebben en zich er minder eenzaam door voelen. Toch is gokken minder onschuldig dan het lijkt en kan het voor veel mensen toch resulteren in een gokverslaving.  

Verlies dubbel terugwinnen 

Neuropsycholoog Anneke Goudriaan vergeleek pathologische gokkers en alcoholverslaafden en ontdekte dat beide groepen op neurocognitief gebied vergelijkbaar minder presteren dan een controlegroep. Pathologische gokkers lijken dus toch verslaafd. In de praktijk betekent dit dat iemand met gokverslavingsproblematiek er alles aan zal doen om zijn verlies dubbel terug te winnen. Dit betekent grotere risico’s nemen en uiteindelijk dus grotere problemen. Echter, de enige die op de lange termijn altijd wint, is het casino. 

Gevaarlijke combinatie 

Gokken onder invloed van drugs is een gevaarlijke combinatie. In de praktijk bij Triora komt deze combinatie veel voor bij verslaafden. Cocaïne is een upper waardoor je in betere stemming komt en alerter wordt.

Je kunt hele dagen nachten met gokken doorgaan hierdoor. Je voelt ook dat je hierdoor beter kunt gokken, maar wanneer je geen cocaïne gebruikt had was je waarschijnlijk eerder gestopt. Het gokken en de cocaïne versterken hierbij elkaars verslavende werking. Door de combinatie van middelen ga je vaker en langer gebruiken. Dit zorgt voor nog grotere problemen op diverse leefgebieden.

Wanneer is iemand gokverslaafd? 

Er zijn verschillende factoren die ervoor kunnen zorgen dat iemand last krijgt van een gokverslaving. Als iemand een aantal van de volgende symptomen vertoont, is het mogelijk dat iemand last heeft van een gokverslaving: 

• Het gokgedrag geheimhouden of verbergen 
• Langer gokken om hetzelfde effect te bereiken 
• Vaak bezig zijn met het plannen van het volgende gokmoment 
• Doorgaan met gokken, zelfs als dit risico’s heeft voor het gezins-, sociale- of beroepsleven 
• Psychisch ongemak ervaren bij het verminderen of stoppen van gokken 
• Niet in staat zijn om te stoppen met gokken ondanks herhaalde pogingen om te stoppen 

In fase één gokt iemand alleen voor zijn plezier. Bij fase twee wordt gokken een gewoonte en krijgt het ook een functie, bijvoorbeeld het uitschakelen van bepaalde gevoelens of het vinden van rust. In fase drie gokt iemand lang(er) en krijgt iemand ook problemen door het gokken. In de laatste fase, fase vier, kan iemand het gokgedrag niet meer veranderen en kan er gesproken worden over een gokverslaving. Wil je weten of je last hebt van een gokverslaving? Doe gratis en vrijblijvend onze online gokverslavingstest en ontdek of je hulp nodig hebt. 

Afkickverschijnselen gokverslaving 

Bij een serieuze gokverslaving kan stoppen met gokken leiden tot ernstige lichamelijke en psychische ontwenningsverschijnselen: depressie, angsten, schuldgevoelens, hoofdpijn, trillen, slaapproblemen en zweten. Net als andere verslavingen is een gokverslaving een ziekte die niet vanzelf overgaat.