Nationale broer en zus dag: Bart over het leven met een verslaafde broer

Nationale broer en zus dag 2019

Jaarlijks op 30 september is het nationale broer en zus dag. Een dag om jouw broer of zus in het zonnetje te zetten en te laten weten hoeveel hij/zij voor jou betekent. In het bijzonder is deze dag uitgeroepen door radio DJ Giel Beelen ter nagedachtenis voor overleden broers of zussen. Bij Triora besteden wij op deze dag aandacht aan hoe het is om samen te leven met een verslaafde broer of zus. Onze collega Bart kan hier uit ervaring over spreken.

Het leven met een verslaafde broer

Bart komt uit een groot gezin met twee broers en twee zussen. Zijn broer André raakte vanaf zijn 17e verslaafd aan heroïne. Na een tijd veranderde zijn leven(stijl) en stopte hij met het gebruik van heroïne, maar is hij altijd verslaafd gebleven aan alcohol. 

Ontdekking verslaving broer

Bart is acht jaar jonger dan zijn broer André. Op het moment dat hij startte met heroïne was Bart dus nog erg jong. Toch was de verslaving van zijn broer thuis wel echt een ding. Er werd niet daadwerkelijk gesproken over een verslaving, maar het was niet erg moeilijk om te merken dat zijn broer verslaafd was aan heroïne. ‘’Doordat hij om aan heroïne te komen ook geld nodig had ging hij ook wel eens dingen stelen. Ook in huis. Dit gebeurde niet vaak, maar wij moesten wel altijd opletten.’’ 

Gevolgen verslaving voor gezin

Naast dat André stal van zijn broers, zussen en ouders om aan geld te komen voor zijn verslaving, had het gezin ook veel zorgen. ‘’Hij zag er slecht uit. Als je heroïne gebruikt dan zie je gewoon je ogen een beetje klein worden. Hij zag er erg stoned uit altijd en hij was daardoor minder aanwezig als hij er was, terwijl het een heel gezellig, open en vrolijk aanwezig persoon is, best wel dominant ook op zijn manier, maar in dit geval wat minder allemaal en hij hing er een beetje bij. Hij was er ook heel vaak niet gewoon. Sowieso was hij altijd wel de hort op.’’ Het ging in huize Heidema ook vaak alleen maar over André. ‘’Het ging thuis altijd over hem. Altijd over mijn broer die verslaafd was. ‘Heb je hem nog gezien?’, ‘Nog gesproken?’, ‘Waar is hij?’. Ik heb ook wel eens met mijn moeder in Amsterdam een dag lang gepolst bij een Rabobank, omdat dat de laatste plek was waarvan wij wisten dat hij daar wel eens kwam en niet wisten waar die was en woonde. Hij was echt spoorloos.’’ 

Het gezin heeft ook wel eens drie jaar lang geen contact meer gehad met André in de hoop dat dit de druppel voor hem was om te stoppen met het gebruik. ‘’Dit deden wij echt uit een soort familiedruk. Het was toen een idee om hem op die manier te helpen clean te worden, maar dat heeft niet geholpen. Althans we denken van niet. We hebben alleen drie jaar lang geen contact gehad, dus dat betekent dat hij niet aanwezig was op bijvoorbeeld de bruiloft van mijn zus en hij nog bij een aantal belangrijke gebeurtenissen er niet bij was.’’

De verslaving had niet alleen negatieve gevolgen voor het gezin. ‘’De verslaving is ook wel iets wat onze band binnen het gezin versterkte, niet met hem, maar wel met elkaar. Als hij er was, was hij het gezelligst van iedereen, maar hij stond eigenlijk vaak wat buiten ons gezin, door zijn verslaving en wie hij was.’’ 

Nationale broer en zus dag 2019

Omgaan met een verslaafde broer

Binnen het gezin konden Bart, zijn broers, zussen en ouders samen goed praten over de situatie met broer André, waardoor iedereen ook veel steun bij elkaar vond. Toen André een behandeling startte heeft het gezin ook hulp gekregen door middel van systeemgesprekken. ‘’Op een gegeven moment was hij in behandeling bij het Consultatiebureau Alcohol en Drugs (CAD) in Haarlem en hebben wij als gezin, samen met André en soms ook met zijn vriendin, een aantal systeemgesprekken gehad. Helaas, had hij hier weinig boodschap aan. Hij vond het vooral een hoop van jullie allemaal tegen mij.’’ 

Na zoveel stappen te hebben gezet en van alles te hebben geprobeerd had het gezin geen andere oplossing dan het een plek te geven. ‘’Toen hebben we als gezin ook wel voorgenomen dat we hem toch niet echt konden helpen en dat we dat ook maar niet meer moesten proberen. Hij had er toch geen boodschap aan en als hij er wel iets mee wilde dan is was hij bij ons ook van harte welkom. Dan bestond ons gezin uit een en al hulp denk ik. Toen we het hadden losgelaten hebben we nog een hele leuke tijd met hem gehad, want hij functioneerde in die zin wel. Hij was steeds vaker op verjaardagen en dan was hij gewoon gezellig aanwezig en hij dronk, maar dan was het niet zo dat hij heel dronken was. Hij functioneerde er op. Het was zijn benzine om het zo maar te zeggen.’’

Meestal had zijn broer André een positieve instelling en een hele vlotte babbel, waardoor Bart en zijn naasten ook vrede met de situatie konden hebben. ‘’Op een gegeven moment was het al jaren geleden dat we er ruzie over hebben gemaakt of het erover hebben gehad. We waren er echt wel mee verwant geraakt en dachten van: het is wat het is. Hij wil het niet, dan laten we het zo.’’

Tips die Bart aan andere naasten van iemand met een verslaving mee wilt geven is: ‘’Het is een heel ingewikkeld probleem en iemand die verslaafd is moet echt zelf willen. Als de verslaafde zelf niet wil stoppen, kan je van alles doen en proberen, maar dan lukt het niet.’’ Dat is wat Bart zowel persoonlijk, maar ook in zijn werk heeft ervaren. Vanuit zijn werk in de verslavingszorg zou hij zeggen: ‘’Stel je grenzen, ga niet teveel voor iemand zorgen, maar denk ook aan je eigen leven en stel dat voorop. Zoek hulp, zoek steun bij lotgenoten en ga naar Al-Anon.’’

Ervaringsdeskundigheid inzetten in werk

Bart kwam in de verslavingszorg terecht door een van zijn stages binnen zijn studie Maatschappelijk Werk. ‘’Ik vond de stage wel interessant, want ik had een broer die verslaafd was en dacht ‘nou, daar weet ik wel wat van, dus wie weet heb ik dan wel een voorsprong. Na de stage heb ik een baan gekregen en sindsdien heb ik altijd in de verslavingszorg gewerkt. Natuurlijk wel op diverse plekken, maar het heeft dus wel een soort aanzet gegeven.’’

De ervaring met een verslaafde broer zet Bart ook in bij Triora. ‘’Ik zeg vaak bij systeemgesprekken als ik mijzelf voorstel ‘ik ben niet verslaafd, maar ik heb wel een verslaafde broer gehad, want hij is vorig jaar overleden. Ik vertel dan dus dat ik de impact van verslaving van heel dichtbij ken’. Dan weten mensen wel meteen dat ik ook ervaring heb op dat gebied en ik denk dat altijd voor hun ook wel  fijn is, omdat ze weten dat ze met iemand praten die de gevoelens ook wel een beetje kent. Misschien is hun situatie niet precies hetzelfde, maar toch.’’ Bart noemt zijn broer soms ook tijdens groepsmodules, als dit past bij het thema van de groep, bijvoorbeeld bij  iemand met een verslaafde broer. 

Bart vertelt ook tegen andere naasten van verslaafden altijd het voorbeeld: ‘Verslaafden realiseren zich het vaak niet, maar als familie bang is dat de verslaafde bijvoorbeeld gaat stelen, dan komen ze ook voor hele moeilijke dilemma’s te staan. Bijvoorbeeld als er iemand op bezoek kwam, dan moesten wij nadenken of we moesten zeggen dat ze hun jas mee naar binnen moesten nemen, omdat het anders misschien niet goed zou gaan, terwijl deze mensen van niks wisten over dat wij een verslaafde broer of verslaafd kind hadden. Allemaal van dat soort dilemma’s. Dat zijn hele lastige dingen. Daar sta je vaak gewoon niet bij stil, als je er niet mee te maken hebt.’’ 

Ter nagedachtenis aan André

Bart en zijn gezin hebben de verslaving een plek weten te geven. André is in augustus 2018 op 59-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van zijn (alcohol)verslaving. ‘’Zijn begrafenis was heel mooi. Echt heel mooi. Precies zoals hij het gewild zou hebben denk ik. Dus dat was ook wel heel vererend, want dat verdiend hij ook. Hij was vrijwel altijd een hele positieve jongen en deed geen vlieg kwaad, maar hij had een verslaving.’’ Een jaar later vindt Bart het mooi dat hij zijn broer op deze manier in het zonnetje kan zetten en is hij dankbaar dat hij deze ervaring nu kan inzetten in zijn werk om anderen in deze situatie te helpen.

Nationale broer en zus dag

Sinds dat Giel Beelen in 2013, 30 september heeft uitgeroepen tot nationale broer en zus dag wordt dit jaarlijks gevierd. Giel benoemde deze dag ter nagedachtenis van zijn overleden zus Saskia, maar inmiddels is nationale broer en zus dag een dag waarbij iedereen zijn broer of zus extra in het zonnetje kan zetten. 

 

 



Triora model

De verslavingszorg van Triora is een van meest succesvolle behandelingen voor verslaving. Ons unieke Triora model richt zich op lichamelijk, geestelijk en sociaal herstel. We besteden ook veel aandacht aan zingeving en spiritualiteit. Wij helpen mensen op weg naar een prettig en zinvol leven zonder gebruik van verslavende middelen. U bent zelf degene die de keuzes maakt.

Triora model
  • 97% van onze voormalige patiënten beveelt ons aan
  • Nauwelijks wachttijden
  • Dichtbij huis in een rustige bosrijke omgeving